محبت و دوستی درسیره امام رضا (ع)

هرچه پیوند و تعامل انسانها با یکدیگر نزدیکتر و استوارتر و اتحاد و همدلی آنها بیشتر باشد،به همان اندازه در دستیابی به سعادت و کمال و خودشکوفایی در عرصههای مختلف زندگی و احساس رضایتمندی موفقتر خواهند بود. اساس آفرینش خداوند بر وبلاگ دوستی کلمه و وبلاگ محبت کلمه است از اینرو اسلام به عنوان آخرین دین الهی پیروان خویش را به سوی وبلاگ دوستی کلمه و مودت سوق می دهد .تا زمینهی رشد و ترقی علمی و اخلاقی انسانها فراهم گردد زیرا انسان به واسطه معاشرت با دیگران براساس وبلاگ دوستی کلمه ، از خرد و دانش دیگران بهره میگیرد. اساس دین اسلام وبلاگ محبت کلمه است چنان چه در روایات مختلف نیز بدان تأکید شده است .این وبلاگ محبت کلمه برای مؤمن از خداوند آغاز می شود و به خلق تسری می یابد .

اهمیت وبلاگ محبت کلمه و وبلاگ دوستی کلمه وبلاگ درسیره کلمه وبلاگ امام کلمه رضا (ع) به آن اندازه است که از آن به عنوان حق یاد می کند و در کنار فرمانبرداری از خدا قرار می دهد : نه تنها آنرا به مردم توصیه می کند بلکه خود عملا" در زندگی خویش بدان پایبند است
رفتار وبلاگ محبت کلمه آمیز وبلاگ امام کلمه رضا (ع) نه تنها در مورد مسلمانان وجود داشته است بلکه غیر مسلمانان نیز از آن بهره مند بوده اند. همچنین ضرورت حفظ و تداوم رابطه وبلاگ دوستی کلمه میان افراد از مواردی ست که وبلاگ امام کلمه رضا (ع) به آن تأکید و افراد را به انجام آن سفارش نموده اند
طبیعت انسان به گونه ای آفریده شده که هرگاه کسی درباره او احسان و نیکی نماید، او را دوست می دارد و خود را مدیون او می داند. شدت احسان و نیکی پدر و مادر به فرزند در میان روابط مختلف انسانی بی مانند است و کاملترین درجات احسان، انواع محبت و نیکی است که پدر و مادر در حق فرزند ادا کرده است. و وبلاگ امام کلمه رضا (ع) نیز به این مهم اشاره نموده اند . و البته در کنار آن به مقولات مهمی مانند ،محبت به فرزندان و ضرورت وجود رابطه دوستانه در محیط خانواده میان زن و شوهر که از موارد مهم و بسیار تأثیرگذار در زندگی افراد می باشند اشاره نموده اند .
سرمایه عاطفی مانع از سردی روابط میان افراد خانواده می شود و از ایجاد انحرافات و کجرویهای اخلاقی نیز جلوگیری می کند چنانچه وبلاگ امام کلمه رضا (ع) فرموده است که عشق زن به شوهر غنیمتی برای مرد است -که البته تأکید بر رفتار محبت آمیز و عاشقانه از سوی زن شاید بخاطر وجود عاطفه سرشار و پتانسیل بیشتر مهرورزی اوست - در واقع وقتی زنی شوهرش را عاشقانه دوست می دارد و به او محبت می ورزد شروع رابطه ای گرم و دوستانه را در خانواده رقم میزند که هم شوهر و هم فرزندان تحت تأثیر آن و طبیعتا" ( و البته همیشه افرادی هم مستثنا هستند )پایبند به محیط خانوادگی باقی می مانند. در واقع پایبندی و وفاداری مرد به نوعی پاسخی ست در مقابل عشق و محبت زن ؛ که خود آغازگر ارتباطی صمیمانه تراست و به زن این توان و پتانسیل را می دهد که درکانون خانواده همچنان سرشار از عشق و محبت باشد . بنابراین این ارتباط دوستانه و همراه با عشق و محبت به نوعی دوری و تسلسل وار میان زن و شوهر و به تبع آن فرزندان ادامه پیدا می کند.
امام رضا (ع) در مورد ویژگیهای دوست خوب و وظایف دوستان نیز توصیه هایی فرموده اند چرا که انتخاب دوست از نظر ایشان رویه ای مبتنی بر عملکرد آگاهانه است . آگاهی از اینکه شخص با فرد ی با باطن سالم و خیرخواه که هم از حیث سلامت شخصیت وهم جهت گیری عاطفی قابل اعتماد وموثق باشد. وارد رابطه ی دوستانه شود ؛ که این موضوع دقت و ظرافت دیدگاه امام را برای کسب آگاهی و سازمان دهی شخصیت نشان می دهد. چرا که دوستی در نگاه ایشان مقوله ای جدی و ماندگار است که به عنوان سرمایه ای دنیوی و اخروی دانسته شده است و با عمق عواطف و احساسات فرد نیز ارتباط پیدا می کند به گونه ای که از نظر ایشان دوستان مؤمن از احوالات روحی یکدیگر متأثر می شوند و هر چه این ارتباط دوستی عمیق تر باشد تأثیر گذاری آنها بر هم نیز افزون می گردد البته برای این ارتباط حدودی نیز مشخص شده است تا معاشرت و انس با دیگران از حساب و کنترل خارج نشود و به شخصیت افراد آسیب نرساند.در واقع دوستی با مردم اگر چه از نگاه امام رضا (ع) لازم و ضروری دانسته شده و مایه ی خوشی دنیاست ولی زیاده روی در آن نیز نهی شده و به مؤمنین در پیش گرفتن طریق اعتدال توصیه شده است .امام رضا (ع) به همان اندازه که در اهمیت دوستی سخن گفته اند از همنشینی و رفاقت با افراد منحرف نیز نهی نموده اند با بررسی روایات مختلف از سیره و سخنان امام رضا (ع) این حقیقت آشکار می شود که اهمیت دوستی و محبت در منظر امام رضا (ع) به آن اندازه است که رعایت آن را به عنوان یک حق بر خود و مردم واجب می شمرد .
امام رضا (ع) محبت و مهربانی با بندگان خدا را درکنار فرمانبرداری از خدا قرار می دهد .ازنظر ایشان مؤمنان باید بدانند تعظیم ، تسبیح و تقدیس خداوند لازم است ولی کافی نیست بلکه باید با
خلق

خدا اعم از انسان ها ، حیوانات و حتی گیاهان مهربانی کرد انسان مؤمن ، موفق و کامل کسی است که در مقابل خدا خاشع و با مردم مهربان باشد و این دو بال پرواز به سوی خوشبختی است .از اینرو مردم را به حفظ و تداوم روابط دوستانه تشویق و آنرا رمز خوشبختی وهمچنین عامل نزدیکی شیعیانشان به خویش معرفی نموده اند . محبتی که از منظر امام رضا(ع) در بذل آن به دیگران می بایست جانب برابری و عدالت را رعایت نمود به ویژه اینکه فقر و ضعف افراد یا توانایی و ثروت آنها عاملی برای تبعیض درمورد ابراز آن نیست . امام رضا عليه السّلام نظريّه اسلام را،درباره روابط ميان انسانها،كه برادران يكديگرند،با برخى اعمال خود،كه تراويده از رفتار يك انسان حقيقى است،بيان مىفرمايد،آن چنان كه مىتوان دريافت،كه اسلام از نظر حفظ حقوق جامعه،و رعايت شرف انسانى، هر گونه امتياز طبقاتى،و هر نوع برترىجويى فردى و اجتماعى را لغو كرده است. و ملاک تفاوت را عملکرد افراد میداند .ایشان مقوله دوستی را امری جدی و ماندگار در زندگی افراد برمی شمرند ؛ چرا که برای آن تأثیرعمیق عاطفی و درونی قائلند که نه تنها زندگی دنیوی افراد متأثراز آن است بلکه بعد ازمرگ نیز مؤمنان را از مواهب آن بهره هاست .البته امام اگرچه دوستی را امری لازم و ضروری و مایه ی دلخوشی دانسته اند ولی برای آن حدودی نیزقائل شده اند و زیاده روی در آن را نهی نموده اند .


منابع


مسند امام رضا علیه السّلام، ج 1 ، ص 260
مسند امام رضا (ع) ، ج 1 ، ص 260
.(بحار الانوار ج74 ص409 وسائل الشیعه ،ج11ص528)
صحیفة الرضا (علیه السلام) ،ص 85
فقه الرضا علیه السلام / ص356
(کلینی ،1407 ق،ج8 : 80 )
تاریخ نیشابور ص 212
فقه الرّضا علیه السّلام، ص3
بحار الانوار،49/164
میراث امامان ،ص 437؛ ر. ک. نگین ایران ج 2 ، ص 66
پاره ای از بهشت، محسن غفاری، ص۴۴
نگین ایران ج 2 ص 64
بحارالانوار، جلد 71، ص76
مسندالامام الرضا، جلد 1، ص 268.
بحارالانوار، جلد 74، ص 72
بحار الانوار ، ج 17 ، ص 208
بحار الانوار ،ج 75،ص 66
فقه الرضا علی هالسّلام، ص 401 ،
فقه الرّضا علیه السّلام، ص398
مسند الامام الرضا ج 1،ص 305
انوار البهیه ،ص345
مسند امام رضا علیه السّلام، ج 2 ، ص312
بحار الانوار ، ج 76، ص 152
مجالس پسر شیخ طوسی ،ص 232
فضل الله ،محمد جواد ، 1382ص 53
اصول کافی، جلد 2، ص 159.

منبع
https://fa.shafaqna.com/news/603272/

کویریات...