مناسک محرم، فرصت احیاء و بازگرداندن مرجعیت به مساجد

مسجد آن چنان که پیامبر بنا کرد و سپس در تاریخ اسلام نیز ادامه داشت، مثل کلیسا یا دیر یا آتشگاه، تنها یک «معبد» نبود.در عین حال، هم حوزه علم و بحث و تدریس و تفکر و بحث علمی بود، هم محل شور و طرح مسائل سیاسی و نظامی و اجتماعی، هم یک پارلمان غیر رسمی و طبیعی، و هم یک «هایدپارک» حقیقی، که در آن توده مردم آزادانه جمع می شدند و دسته های مختلف یا مجتمعی تشکیل می دادند و به بحث و گفت و گوی آزاد می پرداختند و هم یک «خانه ملت» که در آن تریبون های آزاد در اختیار هر کسی بود که حرفی دارد و پیامی، و می خواهد به گوش مردم برساند و این است که نامش «خانه خدا» و «خانه مردم» هم هست.

همیشه کانون جنبش ها و جهش های بسیار در میان توده بوده و مرجع فعال و آزاد توده. از این رو بود که حکومت ها از آن بیمناک بودند و می کوشیدند تا آن را از فعالیت بیاندازند و چون نمی توانستند که درش را ببندند، مسئولیت هایش را از او گرفتند و از رواجش انداختند.(برداشت از کتای تشیع علوی و صفوی دکترعلی شریعتی)

با فرارسیدن ایام وبلاگ مناسک کلمه ی محرم و آمادگی جامعه برای تقویت معنوی خود ، بهترین زمان و وبلاگ فرصت کلمه برای جذب افراد به به سمت وبلاگ مساجد کلمه است . به شرطی که متولیان وبلاگ مساجد کلمه به این مهم واقف شوند و با اعمال سلیقه های شخصی و سیاسی خود عرصه را بر حضور اکثریتی افراد در وبلاگ مساجد کلمه تنگ نکنند ،رویه ای که تا کنون برغم آسیبهای فراوان و ایجاد دافعه درمیان عموم مردم ، همچنان با قدرت ادامه دارد!

به عقيده جامعه شناسان و روان شناسان هر مكاني به اعتبار نوع، ماهيت، مولفه ها و فعاليتهايي كه در آن انجام مي گيرد، از ديگر مكانها تميز داده مي شود و بر همين اساس توقعات مربوط به آن مكان نيز، نسبت به ديگر مكانها متمايز جلوه مي كند. به لحاظ جامعه شناختي، مكانها در معنا بخشي و هويت دهي به آدميان موثرند و يكي از كاركردهاي مكانها معنابخشي به تجارب آدمي است. به اين اعتبار ما براي مسجد، به عنوان يك مكان خاص، مي توانيم اين فايده را قائل شويم كه با حضور در مسجد، بسياري از واكنشها و رفتارهاي مطلوب مي تواند متجلي شود.

اما در شرایط کنونی باوجود مشغله های زندگی شهری و درگیریهای روزمره افراد، بنظر می رسد حضور در مسجد امری تفننی و گاهگاهی ست ودر بهترین حالت ،زمانهای محدودی- آن هم در ایام مناسبتی مثل ماه مبارک رمضان و ماه محرم- را به خود اختصاص می دهد. از آنجا که شهروند امروزی درمدیریت زمان خویش اغلب دچار مشکل است ؛دور از انتظار نیست که در تنظیم وقت و اولویت بندی امور خویش انجام مستحباتی چون رفتن به مسجد را از زندگی اش حذف کند ؛درواقع حضور در مسجد زمان زیادی را از فرد می گیرد بی آنکه توقعات و انتظارات دینی او را در حد قابل قبولی پاسخ گو باشد چراکه نمازگزار امروزبه واسطه ارتباط با رسانه های مدرن و برخورداری از اطلاعات به روز و گسترده ، ویژگیهای جدیدی پیدا کرده است . او دیگر آن مخاطب سابق نیست که بتوان با بیان احکام نماز و روزه و اشاره به چند نکته فقهی ، رضایتش را جلب نمود.

از طرفی عوامل زمینه ای نیز دراین ارتباط وجود دارد از جمله اینکه؛ درجریان پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار حاکمیت دینی ، روحانیت به عنوان نهاد اصلی دین در رأس امور قرار گرفت و در تمامی عرصه های تصمیم گیری سیاسی اجرایی کشور وارد شد . بسیاری از این روحانیون در این موقعیت جدید بیش از پیش دغدغه باز تولید ایدئولوژی سیاسی حاکمیت را در سر داشتند تا حل مسائل مردم .آنها در جایگاهی که قرار گرفتند-اعم از سمتهای دولتی و پستهای کلیدی کشور گرفته تا مسئولیتهای اجرایی پایین تر- دچار اشتباهات و لغزشهایی بودند که افکار عمومی و عامه مردم معمولا" آنرا به پای دین می نوشت و نه فرد خاطی .این روند به مرور زمان و با فاصله گرفتن جامعه از آرمانها و ارزشهای نخستین انقلاب رو به تزاید نهاد و تکرار آن نوعی بی اعتمادی به روحانیت را در میان مردم رواج داد که تا به امروز این روند ادامه یافته است .

در این میان حضور روحانیونی که هم اطلاعات علمی کافی و به روز داشته واز تواناییهای لازم و مورد نیاز این حوزه برخوردار بوده و هم علاقمند به کار تبلیغ باشند ،در وبلاگ مساجد کلمه بسیار کم رنگ و تعدادشان انگشت شماربوده است ؛ این عامل درکنار بالا بودن سرعت زندگی و شرایط خاص شهر نشینی ،وجود شبکه های اجتماعی ، رسانه ها و فناوریهای مدرن ارتباطی دیجیتالی وبه تبع آن تغییر در ذائقه و سلیقه افراد ، تأثیر قابل توجهی در کم شدن اقبال مخاطب مذهبی برای حضور مستمر در مسجد داشته است.

کویریات...